REKLAMA

Razem budujemy wspólną przyszłość 4

REKLAMA

pracaEL 600x245 beskidlive

Szyling, Kustron i Boruta, czyli szturm na schron

Szyling, Kustron i Boruta, czyli szturm na schron

To była prawdziwa lekcja

historii, ważna nie tylko dla młodego pokolenia. Bo najważniejsza jest pamięć. W minioną niedzielę 23 września w Krzyżowej odbył się Piknik Militarny, stanowiący inscenizację ataków na schrony. Jego celem było równiez upamiętnienie 79. rocznicy wybuchu II wojny światowej. 

Wczesniej jednak uroczystości rozpoczęły się częścią oficjalną - mszą świętą w parafialnym Kościele w Jeleśni w intencji poległych.  Pod Urzędem Gminy odsłonięta została tablica poświęcona pamięci wysiedlonym z Jeleśni i Sopotni. W wydarzeniu uczestniczyła Wójt Gminy Anna Wasilewska wraz z radnymi i zaproszonymi gośćmi,a także mieszkańcami. 

jelesniatablica

Szyling, Kustroń i Boruta

Ośrodek umocnień w Korbelowie miał za zadanie zablokowanie drogi od Przełęczy Glinne w kierunku Jeleśni i Żywca. Schrony bojowe zostały wybudowane w południowej części wsi Krzyżowa w miejscu gdzie następuje naturalne zwężenie kotliny potoku Krzyżówka. Z planowanych 5 schronów bojowych do wybuchu wojny wybudowano i częściowo wyposażono 3 obiekty, pod następny wykonano fundament, a pod kolejny rozpoczęto wykonywać wykop. Umocnienia w Przyborowie miały zablokować dolinę rzeki Koszarawy oraz drogę na Jeleśnię i Żywiec od strony wschodniej. Do dnia 1 września wybudowano i częściowo wyposażono 2 schrony bojowe, pod trzeci zrobiono fundament, a pod kolejne dwa rozpoczęto wykopy. 

1 września nad ranem przez przełęcz Glinne w stronę Torbielowa wjechał patrol niemieckich motocyklistów. Został jednak zatrzymany przez żołnierzy bat. KOP „Wilejka” ze stanowiska ogniowego mieszczącego się na wzgórzu za Jurkową. 
W godzinach porannych wysłano patrol zwiadowców w rejon Pilska, aby sprawdzić co dzieje się na słowackiej stronie. Podczas powrotu zginął kpr. Basik Franciszek, omyłkowo ostrzelany przez placówkę pod Pilskiem. 
Około południa nad Krzyżową nadleciał niemiecki samolot zwiadowczy, który został ostrzelany przez obsadę schronu bojowego K-1 oraz żołnierzy z okopów. Został on uszkodzony i silnie dymiąc przeleciał nad Górą Westką na stronę Słowacji. 
Wieczorem 2 września bat. KOP „Wklejka” , 152 Kompania Forteczna „Jeleśnia” , zostały wycofane do Jeleśni i transportem kolejowym przewiezione do stacji Stronie koło Wadowic.  LOSY SCHRONÓW BOJOWYCH PO WALKACH  Po zakończenia kampanii wrześniowej zdemontowano wszystkie elementy metalowe (drzwi pancerne, drzwi gazoszczelne, podstawy do ckm, itp.) Rozebrano także ogrodzenie z desek, a rowy strzeleckie, które były na polach uprawnych, zniwelowano. Niemcy zdemontowali także zapory przeciw piechotne, a druty konfiskowano nawet u okolicznych gospodarzy, którzy usiłowali je ukryć. Zdemontowano również kolejkę wąskotorową, a z drogi do przełęczy Glinne usunięto zapory drewniane. 
W czasie okupacji Niemcy nie interesowali się specjalnie opuszczonymi schronami. Jednak w 1945 roku, gdy Armia Czerwona zbliżała się w okolice Jeleśni, to schrony w Krzyżowej zostały obsadzone jednostkami węgierskimi, które po ruszeniu frontu wycofały się bez walki.  TURYSTYKA  Schrony bojowe w Przyborowie i Krzyżowej znajdują się w atrakcyjnym górskim terenie. Istnieje możliwość odbycia wycieczki pieszej lub rowerowej (tylko Przyborów) śladem fortyfikacji. 
W Krzyżowej trasę zwiedzania rozpoczynamy od budynku Ochotniczej Straży Pożarnej. Idziemy w górę drogą asfaltową ok. 100m która zmienia się w drogę polną i skręca wlewo a po ok. 150m w prawo do góry. 
Po przejściu kolejnych 100m po lewej stronie znajduje się schron bojowy K-2. następnie skręcamy w prawo na południowy wschód idziemy pod linią wysokiego napięcia i po przejściu ok. 300m dochodzimy do schronu bojowego K-1 z pod którego roztacza się piękny widok na Pilsko. 
Schodzimy prosto granicami pól w dół i wychodzimy na drogę asfaltową która prowadzi do remizy OSP. Wychodzimy na drogę główną i kierujemy się w stronę Jeleśni ok. 200m i skręcamy w boczną drogę w lewo. 
Idąc pod górę ok. 300m dochodzimy do dużego piętrowego białego budynku. Od tego miejsca skręcamy na północ w stronę Jeleśni i po przejściu ok. 200m dochodzimy do kępy drzew w śród których ukryty jest schron bojowy K-3. Wracamy tą samą droga do szosy głównej. 

Oprac meryt: Piotr Suchanek

 REKLAMA

Przeczytaj także