REKLAMA

kasy stefczyka baner 2020

 

 

XVI-wieczny, drewniany kościół

Podwyższenia Krzyża Świętego w Starej Wsi leży w pobliżu Wilamowic. Kolejne przebudowy zatarły nieco pierwotny, małopolsko-śląski styl budowli. Świątynia wzniesiona na niewielkim wzgórzu, w otoczeniu drzew i cmentarza, stanowi wraz z sąsiadującymi (i również zabytkowymi) budynkami plebanii oraz dawnej szkoły parafialnej, malowniczy zespół architektoniczny. Obiekt znajduje się na Szlaku Architektury Drewnianej województwa śląskiego.

Pierwsze wzmainki o kościele znajdujemy w 1522 roku. Świątynia ta wkrótce więc będzie miała500 lat!

starawies1

                                                                                                                   Fot: parafiastarawies.pl

Orientowana świątynia ma konstrukcję zrębową. Nawa łączy się z węższym i niższym, trójbocznie zamkniętym prezbiterium. Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego przykryty jest gontowym dachem, na którym (nad nawą) wznosi się ażurowa sygnaturka z cebulastą kopułą. Wieża posiada konstrukcję słupową. Kościół obiegają soboty, pod którymi znajdują się stacje Drogi Krzyżowej. W ołtarzu głównym znajduje się obraz Matki Bożej ze świętymi Katarzyną i Barbarą. Namalowany został na początku XVI w. i zapewne stanowi fragment dawnego, niezachowanego tryptyku. Z końca XVIII w. pochodzą dwa barokowe ołtarze boczne. W wyposażeniu kościoła, przeważnie barokowym i rokokowym, na uwagę zasługują też dwa feretrony: wczesnobarokowy z wizerunkami Matki Bożej Różańcowej i Chrystusa Ukrzyżowanego oraz późnobarokowy, z 1732 roku, z obrazami Świętej Rodziny i św. Jana Kantego.

Soboty to niskie podcienia wsparte na słupach i przykryte jednospadowym dachem, otaczające drewniane kościółki.   Soboty wykształciły się z początkowo niezbyt wydatnych zadaszeń, mających za zadanie ochronę podwaliny - newralgicznego elementu każdej budowli drewnianej - przed zamakaniem od wód opadowych. Z czasem szalowane deskami, przyczyniały się do ocieplenia budynku, pełniąc jednocześnie rolę doraźnych schowków i magazynów na kościelne utensylia.

Nazwa "soboty" nawiązuje do dawnej praktyki wiernych, którzy przybywali na nabożeństwa niedzielne często ze znacznych odległości dzień wcześniej (czyli w sobotę) i oczekiwali do rana gromadząc się wokół kościoła – soboty dawały im schronienie przed opadami deszczu, wiatrem itp. Ta funkcja sobót, wymagająca podcieni odpowiednio wysokich i obszernych, w rzeczywistości pojawiła się dosyć późno, zapewne dopiero w XVII w., w pierwszym rzędzie przy sanktuariach pielgrzymkowych. Z czasem dobudowywane do kościołów skupiały część wiernych nie mieszczących się we wnętrzu świątyni w czasie mszy św. lub też były przystosowywane np. do odprawiania nabożeństwa drogi krzyżowej.

Dachy drewnianych kościołów gotyckich pokrywano wyłącznie gontem, choć nie jest wykluczone, że stosowano również słomę. Drewniane kościoły były budowane z drewna odpornego na czynniki zewnętrzne i trwałego. W terenach górskich bardzo dużym zainteresowaniem cieszyły się kościoły z drewniana modrzewiowego i jodłowego. Doskonałym materiałem było również drewno bukowe oraz dębowe. wiele drewnianych kościółków, powstałych od średniowiecza do baroku, było budowanych bez użycia gwoździ, z wykorzystaniem drewnianych pali. Budowle tego typu powstawały przede wszystkim na Podhalu.

Wszystkie
Z regionu
Żywiec
Gmina Milówka
Gmina Jeleśnia
Gmina Węgierska Górka
Gmina Rajcza
Sport
Beskid997
Książka Tygodnia
Wywiady
Gość BESKIDLIVE